Vermentino: ziltige zomerwijn uit Sardinië en Toscane

Waar komt vermentino vandaan?

Vermentino is vooral thuis in twee regio's: Sardinië en de Toscaanse kust. Maar de druif heeft ook een sterk profiel in Zuid-Frankrijk, waar hij bekendstaat als Rolle.

Sardinië: het thuisland

Sardinië is het grote mediterrane eiland ten westen van de Italiaanse kust. Het eiland heeft een wijntraditie die dieper gaat dan de meeste mensen beseffen, en vermentino is er de witte ster.

De beste vermentino van Sardinië komt uit Gallura, de rotsige, granietachtige regio in het noorden van het eiland. Hier heeft vermentino zijn eigen DOCG-erkenning: Vermentino di Gallura DOCG, de hoogste kwaliteitsaanduiding in Italië. De granietbodem geeft de wijn extra minerale kracht en complexiteit.

Naast Gallura is er ook de Vermentino di Sardegna DOC, een breder, toegankelijker niveau dat de rest van het eiland omvat.

Toscane: de kuststreek

Aan de Toscaanse kust, in gebieden als Bolgheri en de Maremma, wordt vermentino steeds populairder. De stijl is hier iets voller en rijper dan op Sardinië, met meer tropisch fruit en minder scherpe mineraliteit.

Zuid-Frankrijk: vermentino als Rolle

In de Provence, Languedoc en Roussillon heet dezelfde druif Rolle. Hij wordt hier vaak gemengd met andere witte druiven, maar is ook als solo-wijn verkrijgbaar. De Franse stijl is iets aromatischer, met meer bloemige tonen.

Hoe smaakt vermentino wijn?

Stel je een avond voor op een Sardijns terras. Er staat een karaf ijskoude vermentino op tafel, en de zon daalt langzaam richting de Middellandse Zee. De wijn is lichtgeel van kleur, bijna doorzichtig. In het glas zie je soms een lichtgroene rand.

De geur

• Citroen en limoen — helder en fris, alsof iemand net een schil heeft afgeraspt
• Witte bloemen — acacia, meidoorn, een vleugje jasmijn
• Witte perzik en appel — rijp maar niet zwaar
• Soms een vleugje gember of venkel

In de mond

• Fris en levendig, met een heldere zuurheid
• Medium body — niet te licht, niet te zwaar
• Subtiel zout, bijna een jodiumachtige ondertoon — het karakter van de zee
• En dan die afdronk: een lichte maar onmiskenbare bitterheid van amandel. Dit is het handelsmerk van vermentino. Als je hem proeft en die amandelnoot herkent, weet je dat je met de echte vermentino te maken hebt.

De amandel-afdronk: het handelsmerk

De amandelachtige bitterheid in de afdronk is zo kenmerkend voor vermentino dat wijnkenners hem gebruiken als identificatiemiddel. Het is niet de zoete bitterheid van marsepein of amandelmelk. Het is de droge, licht samentrekkende bitterheid van een verse amandelschil.

Waarom heeft vermentino dit? Vermoedelijk door de specifieke polyfenolen in de druif, in combinatie met de granietbodem van Gallura. In andere regio's is de bitterheid minder uitgesproken, maar bij een goede Vermentino di Gallura is hij onmiskenbaar.

Vermentino di Gallura DOCG: de top

Als je de absolute top van vermentino wilt proeven, ga dan voor een Vermentino di Gallura DOCG. Dit is de enige DOCG voor witte wijn op Sardinië en een van de weinige DOCG's in heel Italië voor een witte druif.

Wat maakt hem speciaal?

• Granietbodem: de arme, rotsige grond van Gallura dwingt de wijnstok diep te wortelen. Dit geeft concentratie en mineraliteit.
• Koele bries: de maestrale blaast 's nachts koel van zee, wat de zuurheid in de druif behoudt.
• Lage opbrengst: de droge omstandigheden zorgen voor kleine, geconcentreerde druiven.

De DOCG heeft twee kwaliteitsniveaus:

• Vermentino di Gallura DOCG: de basisversie, al bijzonder
• Vermentino di Gallura Superiore DOCG: hogere alcoholwaarde, meer concentratie, meer rijping. Kan 4 tot 6 jaar bewaard worden.

Vermentino vs. andere Italiaanse witte wijnen

Vermentino en pecorino zijn de twee beste Italiaanse witte wijnen met die amandelnoot in de afdronk. Als je de ene lekker vindt, is de andere zeker het proberen waard.

Vermentino als zomerwijn

"Zomerwijn" klinkt soms als een half compliment. Bij vermentino is het oprecht een kwalificatie. De wijn is gemaakt voor warme dagen en buiten eten.

Hij is licht genoeg om door te drinken zonder zwaar te worden, maar complex genoeg om je aandacht te houden. Fris genoeg om te verkoelen op een warme avond, maar aromatisch genoeg om interesse te wekken bij de eerste slok.

En hij past bij het soort eten dat je op zomerse avonden eet: vis, zeevruchten, lichte pasta's, salades met zongerijpte tomaten en verse kruiden.

Perfecte spijspairingen

De mediterrane zuurheid en mineraliteit van vermentino maken hem tot een ideale wijn bij lichte, frisse gerechten.

De klassiekers

• Gegrilde zeebaars of dorade — de zilte smaak van de vis en de mineraliteit van de wijn versterken elkaar
• Mosselen op de Sardijnse manier — met knoflook, witte wijn en peterselie
• Carpaccio van inktvis met citroen en rucola
• Lichte pasta's — pasta alle vongole, pasta met bottarga (gedroogde kuit)
• Zeevruchtenrisotto — romig maar niet te zwaar

Meer mogelijkheden

• Geitenkaas en verse kruiden — de zuurheid van de kaas en de wijn werken samen
• Gefrituurde groentehapjes — courgettebloemen, groente-tempura
• Lichte kip- of kalkoensalade met citrus-dressing
• Koud vlees op een borrelplankje — prosciutto, bresaola

Wat minder werkt

• Zware vleesstoven en rode sauzen — te krachtig voor de delicate wijn
• Sterk zoete gerechten — de bitterheid van de afdronk botst met zoetheid
• Gerookte en sterk geconserveerde vis (smoked salmon, haring) — te dominant in smaak

Serveertips

• Serveertemperatuur: 8 tot 10 °C. Goed gekoeld maar niet bevroren. Het mooiste moment is als de wijn net iets opwarmt in het glas.
• Glazen: een standaard witte wijnglas. Niet te breed — de aroma's zijn intens genoeg om ze te concentreren.
• Drinken: vermentino is in de meeste gevallen een wijn om jong te drinken, binnen 1 tot 3 jaar na de oogst. De frisheid en de bloemen zijn dan op hun hoogtepunt.
• Vermentino di Gallura Superiore kan 4 tot 6 jaar bewaard worden en ontwikkelt noten van honing en gedroogd fruit.