Vraag tien mensen welke rode wijn ze zouden schenken aan iemand die nog nooit wijn heeft gedronken. Negen van de tien zeggen Merlot. Niet omdat het een veilige, saaie keuze is, maar omdat Merlot meteen werkt. Zacht genoeg om niet af te schrikken, genoeg karakter om je nieuwsgierig te maken. Van een fles van acht euro bij de supermarkt tot een Chateau Petrus van vijfduizend: dezelfde druif, een compleet andere wereld.
Merlot is een rode druivensoort uit de Gironde-streek in Bordeaux, Frankrijk. De naam komt vermoedelijk van het Franse woord voor merel (merle): een verwijzing naar de donkerblauwe kleur van de rijpe druiven, of naar de vogels die er graag van snoepten.
Het is een vroegrijpende druif, wat hem geschikt maakt voor koelere klimaten waar Cabernet Sauvignon niet altijd volledig uitrijpt. Daardoor is Merlot uitgegroeid tot de meest aangeplante rode druif in Bordeaux en een van de meest geteelde rode rassen ter wereld. Je vindt hem van Chili tot Californie, van Toscane tot Stellenbosch.
De reputatie van Merlot is gemengd, en dat komt grotendeels door een filmscene. In Sideways (2004) maakte het hoofdpersonage de druif fameus belachelijk. Het effect was meetbaar: Merlotverkopen daalden jarenlang in de VS. Maar die scene deed iets oneerlijks. De beste Merlots ter wereld, de wijnen van Saint-Emilion en Pomerol, behoren tot de duurste en meest gewilde rode wijnen die er bestaan. Chateau Petrus, voor het overgrote deel Merlot, kost moeiteloos twee- tot vijfduizend euro per fles.
Het eerste wat de meeste mensen opvalt bij een glas Merlot is de zachtheid. Geen harde tannines die aan je wangen trekken, geen overweldigende bitterheid. Merlot is van nature soepel en toegankelijk.
De kenmerkende smaken: rijpe pruim als meest herkenbare noot, zwarte kers en rode bessen, subtiele chocolade en cacao (vooral in rijpere exemplaren), gedroogde kruiden als tijm en laurier, en bij houtgerijpte versies vanille en cederhout. De tannines zijn er, maar ze bijten niet. De zuurgraad zit in de middenrange: aangenaam, nooit scherp.
Het totaalplaatje is rond, zacht, fruitgedreven en prettig drinkbaar. Je hoeft geen jarenlange wijnervaring te hebben om Merlot te waarderen.
Dezelfde druif gedraagt zich anders afhankelijk van waar hij groeit. Bordeaux (rechter oever) levert complexere, elegantere, mineralere Merlot op, met meer karakter en minder direct fruitig. Californie geeft rijpere, vollere wijnen met meer jamachtig fruit en hoger alcohol. Italie, met name Toscane en Friuli, zit daar ergens tussenin: fris-fruitig tot elegant, soms met mooie kruidentonen. En Chili biedt de meest directe versie: betaalbaar, sappig, pruimensmaken zonder poespas.
In Bordeaux is het wijnlandschap verdeeld door de Gironde-rivier. Op de linker oever (Medoc, Graves) domineert Cabernet Sauvignon. Op de rechter oever heeft Merlot het thuisvoordeel. En de twee namen die je moet kennen zijn Saint-Emilion en Pomerol.
Saint-Emilion is een van de mooiste wijnsteden van de wereld: een middeleeuwse gemeente met wijngaarden tot aan de stadsmuren. De Merlot-blends hier, soms aangevuld met Cabernet Franc, behoren tot de meest gewaardeerde rode wijnen van Bordeaux. De kleibodems houden vocht vast en geven de druif precies wat hij nodig heeft.
Namen om te kennen: Chateau Cheval Blanc, Chateau Ausone, Chateau Angelus, Chateau Pavie. Dit zijn wijnen die regelmatig 95+ punten scoren en waar verzamelaars bereid zijn honderden euro's per fles voor te betalen.
Pomerol is klein, exclusief en bijna obsessief begeerd door wijnliefhebbers. De appellation heeft geen officieel classificatiesysteem, anders dan vrijwel alle andere Bordeaux-zones, maar produceert toch de meest gewilde Merlot-wijnen ter wereld.
De absolute top is Chateau Petrus, waarvan recente jaargangen moeiteloos twee- tot vijfduizend euro per fles kosten. Het geheim: een uitzonderlijke patch kleibodem die Merlot zijn volle potentieel geeft. Andere namen: Le Pin, Vieux Chateau Certan, Chateau Lafleur.
Dit is de vergelijking die altijd gemaakt wordt, en terecht. Merlot en Cabernet Sauvignon zijn de twee meest geplante rode druiven van Bordeaux en worden vaak in dezelfde blend gebruikt. Ze vullen elkaar aan, maar het karakter is anders.
De simpelste samenvatting: Merlot is de zachte, vriendelijke rode wijn. Cabernet Sauvignon is de stevige, serieuze rode wijn. Beide zijn goed. Ze vullen elkaar ook aan, wat precies de reden is dat ze zo vaak samen in een blend voorkomen.
Californische Merlot is rijper en voller dan de meeste Europese versies. Meer jamachtig fruit, hoger alcoholgehalte, vaak ook meer eikenhoutinvloed. Sonoma en Napa zijn de bekendste gebieden. Na de Sideways-dip is Californische Merlot weer bezig aan een comeback, met wijnmakers die kiezen voor een iets ingetogener stijl.
Chileense Merlot biedt waarschijnlijk de beste prijs-kwaliteitverhouding ter wereld voor deze druif. Sappig, directe pruimensmaken, betrouwbaar en betaalbaar. Het Central Valley is het grootste productiegebied. Leuk detail: een deel van wat in Chili jarenlang als Merlot werd verkocht, bleek eigenlijk Carmenere te zijn, een verwante druif die een heel eigen karakter heeft.
In Toscane wordt Merlot gebruikt in Super Tuscans, blends die de traditionele Sangiovese aanvullen met internationale druiven. Masseto, een van de duurste Italiaanse rode wijnen, is grotendeels Merlot. In het noorden, met name Friuli, vind je frisser-fruitige, lichtere Merlots die goed passen bij Italiaans eten.
Beide landen produceren goede Merlot in een wat warmere, vollere stijl. Stellenbosch in Zuid-Afrika en Margaret River in Australie zijn de gebieden om in de gaten te houden.
De zachte tannines en rijpe smaken van Merlot maken hem compatibel met een breed spectrum aan gerechten. Dat is een van zijn sterkste punten: je hoeft niet lang na te denken over de combinatie.
Delicate vis, rauwe zeevruchten en zure sladressings. Die smaken botsen met de rijpe zoetheid van Merlot. Kies bij die gerechten liever een witte wijn of een rose.
De naam "Merlot" op het etiket vertelt maar een deel van het verhaal. Hier zijn een paar richtlijnen per prijsklasse:
Budget (8 tot 15 euro): Kijk naar Chili, Argentinie of het zuiden van Frankrijk (Languedoc). Betrouwbare, fruitige wijnen. Geen complexiteit, maar prima bij pizza of pasta.
Middensegment (15 tot 30 euro): Californische Merlot uit Sonoma of Napa, of een Saint-Emilion "Grand Cru". Opgelet: Grand Cru klinkt exclusiever dan het is in Saint-Emilion. Het zijn eerder betaalbare instapwijnen uit de appellation. Meer body en karakter dan de budgetcategorie.
Premium (30 euro en meer): Pomerol of de gerenommeerde Saint-Emilion chateaux. Hier begint het serieus te worden. Verwacht complexiteit, lengte en bewaarpotentieel.
Onze rode wijnen: van zachte Merlot tot stevige Cabernet. Direct van de wijnboer, eerlijke prijzen, geen tussenpersonen.
Shop rode wijn →Onze wijnboerenAllemaal door ons geproefd voor ze in de webshop terechtkomen. Van zachte, fruitige Merlots tot stevige blends.
De vragen die we het vaakst horen bij proeverijen en in de mailbox.
Updates met aanbiedingen, de nieuwste flessen, korte verhalen van wijnboeren of nieuwe artikelen in de wijngids.
